Bilim yazıları okumak!
Bilim yazılarını okumak insana iki yönlü kazanç getirir.
Birincisi, hayal gücüyle, ilhamla, ifade tarzıyla bağlantı sağlanmasıdır ki bu yalnız okumakla gerçekleşir.
İkincisi, doğa hakkında yeni bir anlayış edinilmesidir; bunun da zevkli bir şey olduğu yeterince açıktır!
Bir şeyi anlamak çoğu kez başlangıçta bir çaba gerektirir; ama elde edilen başarı insanın içini rahatlatır ve çaba bir övünç kaynağına dönüşür.
Anlamanın çaba gerektirmesi olgusu, okuyucudan özel bir istemde bulunur.
Yazı, okuyucuya, yazarı izleyecek ölçüde dürüst olup olmadıklarını sürekli sorar; bu yolla ona sürekli meydan okumaktadır.
Yazar alışılmışın ötesine gidecek ölçüde acımasız olsa bile, bu okuyucuyu kurtarmaz!
Yazarın anlayışına katılmak için, okuyucunun da kendisine karşı aynı ölçüde acımasız olması gerekir!
Lütfen gerçeğe değil yazarın anlayışına ulaşmaktan söz ettiğime dikkat ediniz…
Bilimci, kuşkusuz gerçeğin peşindedir; bilim yazarları da bir yandan görüşlere yer verirken, olguları aktarmak isterler.
Ama bu blogdaki denemeler derinliğine kavrayış ile hatanın farklı karışımlarıdır.
İnsanlar bilimsel olarak düşündüklerinde bile yanlış anlamaları olasıdır! Bu türden hatalar konuların doğası gereğidir…
Newton’un ve Hooke’un hataları olmasaydı, ileride bahsedeceğimiz kuantum fiziği hakkındaki denemeler yazılamazdı!!
Görülüyor ki, doğal dünyanın anlaşılmasında, son hakikate ulaşılmasa bile, bilimsel ilerleme ve gelişme diye bir şey var.
Sadece yirminci yüzyılın ortalarından bu yana, yaşamın kendini nasıl ürettiğini, Afrika ile Güney Amerika kıyılarının bir yapboz bulmacasının parçaları gibi birbirine uyduğunu, evrenin çok çok eski zamanlarda nasıl olduğunu ve afyonun neden keyif verdiğini keşfetmiş bulunuyoruz. Daha da yakından bakarsak, bu başarıların her birinde, açıklanması, gözden geçirilmesi, hatta yeni baştan yazılması gerekli karanlık noktaların var olduğunu görürüz; ancak yine de anlama yetimiz son derece gelişmiştir.
Okumanız eksik olmasın…
—0—
Bu yazı Edmund Blair Bolles’ın “Galileo’nun Buyruğu” adlı kitabından derlenmiştir.
